Antivirüs yazılımları

Kaç çeşit bilgisayar virüsü vardır?

Bilgisayar virüslerini, genel olarak 2 grupta toplamak mümkün:

Bazı virüsler, virüs arama programları tarafindan saptanmamak için bazı “gizlenme” teknikleri kullanırlar (Stealth Virüsleri). Bazi tür virüsler ise, çalıştırıldığında kendine benzer başka virüsler üretir (Polymorphic virüsler).

Bilgisayar virüslerinin olası zararları nelerdir?

Bilgisayar virüsleri,

Ekraniniza can sıkıcı mesajlar çıkararak çalışmanızı bölebilir/engelleyebilir.
Bilgisayarınızın hafızasını ve/veya disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi engelleyebilir.
Kullandığınız dosyaların içeriklerini bozabilir/silebilir.
Kullandığınız bilgisayar programlarını bozabilir, çalışmalarını yavaşlatabilir.
Sabit diskinizin tamamını ya da önemli dosyaların olduğu kısımlarını silebilir.
Virüsler programların yanında veri dosyalarını da bozabilir mi?

Bazı virüsler, doğrudan data dosyalarını bozabilirler. Birçok virüs, .DAT, .OVR, .DOC gibi çalıştırılabilir olmayan dosyaları hedef alıp bozabilmektedir. Ancak bilgisayar virüsleri de bir çeşit “bilgisayar programları” olduğundan, virüsün yayılabilmesi için mutlaka virüs kodunun çalışması lazım. Bu yüzden, söz gelimi bir düzyazı içeren dosyanın (text) virüs taşıma ihtimali yok.

Virüsler nasıl bu kadar hızlı yayılıyor?

Eskiden en sık karşılaşılan yol, bir bilgisayardan diğerine “disket” ile dosya aktarımı idi. Günümüzde ise, bilgisayar ağlarının oldukça yoğun kullanılması, herkese açık (anonim) dosya arşivleri ve internet üzerindeki popüler etkileşimli ortamlar (MSN, IRC, ICQ, Web gibi) virüslü programların yayılması için oldukça uygun ortamlardır. Ayrıca, e-mail yoluyla gelen programların kontrolsüz çalıştırılması da bir başka potansiyel tehlike olarak karşımızdadır.

Virüsler sadece PC’lere mi bulaşır?

Hayır, sadece PC’lere bulaşmaz; ancak en çok dos ve windows işletim sistemi ile çalışan PC’lere bulaştığını söyleyebiliriz. Macintosh virüsleri de bir hayli yaygındır. Unix işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda virüs bulaşma vakaları oldukça azdır.

Trojanlar hakkında bilgi

Trojan (Truva atı); iki kısımdan oluşan ve bilgisayarları uzaktan kumanda etme amacıyla yazılmış programlardır.

Bu program sayesinde windows kullanmaya yeni başlayan bir insan bile bilgisayarınızda bir çok yetkiye sahip olabilir. Bu tip programlar genelde kendini hacker sanan insanlar tarafından kullanılıyor ancak gerçek hacker olupta bu trojanları kullanan insanlarda var fakat bu noktada olayın boyutu biraz değişiyor örneğin hackerlar Internetteki trojan bulaşmış tüm bilgisayarları (online olan) kullanarak büyük sitelere D.O.S attack yapıyorlar böylece bu sitelere erişimi uzun bir süre engelleyerek siteleri büyük zarara sokuyorlar.

Bu programların birinci kısmı uzaktaki bilgisayarı kontrol etmeye yararken diger kısmı ise uzaktan yönetilecek bilgisayarla kontrol kısmı arasında bağlantı kurmasını sağlayacak açıklık yaratır.Yani bizim problemimiz trojan programının bilgisayarımızda açık port bırakan kısmıyla ilgilidir.

TROJANLARIN BİLGİSAYARIMIZA BULAŞMASINI ENGELLEMEK

Öncelikle hiç bir trojan siz izin vermediğiniz takdirde sizin bilgisayarınızda çalışmaz yani sizin tanımadığınız kişilerden gelen hiç bir dosyayı almayın böylece trojanlardan kurtulmuş olursunuz. Fakat genelde trojan programları istenilen herhangi bir programın içerisine bulaştırılabildiği için siz farkında olmadan herhangi bir yerden yüklediğiniz program içinde bilgisayarınıza trojan almış olabilirsiniz bunu engellemenin en iyi yolu antivirus programları kullanmaktan geçiyor.
Örneğin AVP programıyla bilgisayarınıza bulaşan hem virusleri hemde trojanları engelleyebilirsiniz. Özet olarak tanımadığınız kişilerden (genelde irc ortamında) herhangi bir dosya almayarak (özellikle sonu .ini ve .exe olarak biten dosyaları) ve de kaliteli bir antivirus programı ve firewall programı kurarak trojan tehlikesini büyük ölçüde atlatmış olursunuz. NOT: Antivirus programları genelde yeni çıkan trojan ve virusleri tanımazlar.Bu yüzden kurduğunuz antivirus programının web sayfasını düzenli olarak ziyaret edip programınızı update etmeyi unutmayın.

BİLGİSAYARDA TROJAN OLUP OLMADIĞINI ANLAMAK

Bunu anlamanın bir çok yolu var. Örneğin: Bilgisayarımızda Kontrolumuz Dışında Çalışmalar Oluyorsa: Internetteyken siz herhangi bir işlem yapmamanıza rağmen bilgisayarınız bir şeyler yüklemeye devam ediyor, cd kapağınız açılıp kapanıyor, mouseunuzun isteğinizin dışında hareket ediyor, ekranınıza resim veya yazılar geliyorsa.. Yani bilgisayarınızda sizin kontrolünüz dışında herhangi bir olay gerçekleşiyorsa bilgisayranızda trojan vardır diyebiliriz ama yinede bu kesindir diye bir yargı verilemez. Anti Trojan Programı kullanmak: Bir anti trojan programıyla bilgisayarınızı scan ederek bilgisayarımızdaki trojanları bulabiliriz ancak genelde yeni çıkan trojanlar genelde bu tip programlarla bulunamıyor bu yüzden sürekli olarak programı resmi web sayfasından update etmekte yarar var. Bilgisayarımızda başlat (start) tuşundan programlar (programs) oradanda başlangıç (startup) tuşuna bastığımız zaman bilgisayarımızın açılışıyla birlikte çalısan programları görürüz eğer burda bizim kurmadığımız herhangi bir program varsa bu program bir trojan olabilir. Diğer ve en kesin yöntemlerden birisi ise dos moduna geçip komut satırında ntstat -a yazmaktır bu komut sizin bilgisayarınız internette kimlerle hangi porta bağlı olduğunu gösterir eğer bu program bilgisayarınızda çalışmıyorsa herhangi bir problem yok eğer örneğin 0.0.0.0:12345 gibi bir sonuç veriyorsa bilgisayarınızda netbus isimli bir trojan vardır. Bunu nerden anladın diyorsanız trojanlar bilgisayarımıza bağlanmak için bilgisayarımızda ki portları kullanırlar trojanlar arasından netbus ise bilgisayraımıza bağlanmak için 12345 portunu kullanır. Bunun gibi daha birçok port üzerinden çalışan trojanlarla karşılaşmak mümkündür.

Virüslerden korunma yolları nelerdir?

En iyi korunma yolu, şüpheli programları, güvenmediğiniz internet sitelerinden aldığınız programları hemen kontrol etmeden çalıştırmamak. Dışarıdan bir program aldığınızda “MUTLAKA BİR VİRUS TARAYICI İLE” kontrol edin.

Ancak, bu korunma önlemi de yetmeyebilir. Virüsler yanında, çalıştırdığınızda bilgisayarınızın önemli dosyalarını silen, disklerinizi formatlamaya çalışan ve ilk anda yararlı gibi görünen (söz gelimi ilk anda bir oyun programı olduğunu sanırsınız) programlar da var. Bu programlar, genellikle, illegal programların bulundugu birtakım kontrolsüz FTP sitelerinde, web sitelerinde bulunmaktadır. Bu tip programların dağıtıldığı önemli yerlerden biri de haber gruplarıdır (usenet news). Aldığınız bir mailin sonuna eklenen ve “lütfen ilişikteki kısa programı çalıştırın, size çok güzel bir yeni yıl kutlaması mesajı veriyor” gibi bir mesaj görür, eklenmiş programı alır ve çalıştırırsanız başınız muhtemelen dertte olacak demektir. Programı alırsınız, içinden hiç virüs çıkmaz. Ama, aldığınız program, çalıştırıldığında, aslında makinanıza ciddi zararlar veren bir algoritmayı doğrudan çalıştırıyor olabilir. Bu yüzden, çok dikkatli olmak lazım. Son pişmanlik fayda etmiyor.

Önemli dosyalarınızın (sistem dosyaları, önemli kişisel dosyalar vb) yedeklerini almaya çalışın. Ve de süpheli bir şekilde aldığınız bir programı hemen silin.

Bilgisayarınıza, eger imkanınız varsa, bir virüs koruyucu kalkan programı yükleyin. Bu da, sizi bir miktar koruyacaktır. Bu programların seçenekleri ile biraz oynayarak tam kullanımını öğrenin. Bazıları, disk formatlama, dosya silme vb gibi konularda kullanıcıyı uyaran özelliklere sahiptir.

Bilgisayarıma virüs girdi. Nasıl temizleyecegim?

Bir programın virüslü olduğundan şüpheleniyorsanız, yapacağınız ilk iş, o an kullandığınız tüm uygulamaları kapatmak, yaptığınız işleri saklamak. Ardından, bir antivirüs programı ile bilgisayarınızı (gerekirse disket(lerin)izi tarayın. Her zaman için, kullandığınız antivirüs programının yeni bir sürümünü elde etmeye çalışın.

Eger bilgisayarınızın sistem alanları da etkilenmişse, bu durumda bilgisayarınızı kapatın. Ardından, bilgisayarınızı “temiz bir sistem disketi” ile açın. Bu yüzden, her zaman böyle bir disket bulundurmak faydalı olacaktır (windows95 için Rescue Disk). Daha sonra, bir virüs tarama/temizleme programı ile bilgisayarınızı tarayın.

Adware & Spyware Nedir ?

“Freeware” ve “shareware” türündeki yazilimlar kullanicilara ücretsiz olarak sunulmakta ve programda yayinlanan reklamlar bu gideri karsilamaktadir. Bu tür bir yazilim “adware” olarak isimlendirilmektedir.

Kisa bir süre önce Adware programlarin yazilimlarinda belli özelliklerde “subordinate”ler bulundugu belirlenmistir. Bu sistemlerde, program kullanilmadigi veya program uninstall edildigi durumlarda bile, mevcut yazilimin bir takim bilgiler topladigi ve bu bilgileri sunucularina gönderdigi saptanmistir. Bu nedenle bu tür yazilimlar “Spyware” olarak anilmaktadir.

Özetle Spyware, kullanicisinin bilgisi disinda yazilim islemleri gerçeklestiren, kullanicinin Internet erisimini takip eden ve bu bilgiyi yine kullanicinin bilgisi disinda bir sunucuya gönderen yazilim çesididir.

Spyware, bir kişi ya da kurumun bilgilerini, onların haberi olmadan toplama amaçlı her türlü teknolojiye verilen genel bir addır. İnternet üzerinde, spyware bir bilgisayara gizlice yerleşir ve kullanıcı bilgisayarının bilgilerini alır ve bu bilgisayara reklam ya da benzeri bilgiler yollar. Spyware bilgisayara bir yazılım virüsü olarak alınabileceği gibi, yeni bir programın yüklenmesinin de bir sonucu olabilir. Bilgisayar kullanıcısının bilgisi dahilinde bilgisayardan bilgi toplayan programlar, eğer kullanıcı hangi bilgilerin toplandığını ya da hangi bilgilerin paylaşıldığını biliyorsa spyware değildir.

Cookie (çerez)’ler, kullanıcıların bilgisayarından bilgi toplayan çok bilinen bir mekanizmadır. Bununla birlikte, cookie’lerin varlığı kullanıcılardan genellikle gizlenmez , kullanıcılar da cookie’ lerin bilgi toplamasına izin vermeyebilir. Yine de, nedeni belirsiz bir şekilde bilgi toplayan cookie’ler spyware olarak düşünülebilir.

Casus programlar (Spyware) zararları nelerdir ?

Bu spyware / casus programların bilgisayarınıza tehlikesi casusluk derecelerine göre değişir:

Casusluk yaptıkları konular nispeten masum olarak adlandırılabilecek olan “hangi siteye gidiyor, ne kadar orada kalıyor” gibi bilgilerden daha ciddi olan bilgisayarınızın kurulum şifreleri veya kullandığınız kredi kartı bilgilerini edinerek bunları program yazıcılarına postalamaya kadar varabilen her türlü casusluk örneklerini kapsayabilirler.

Spyware veya casus programların en tehlikelileri sizin bilgisayar ve/ya internet ayarlarınızı kendi istedikleri gibi değiştirirler ve mesela sizleri kendi istedikleri sitelere yönlendirirler, bazıları bununla da yetinmeyip internet başlangıç sayfanızı kendi istedikleri gibi değiştirirler hatta bazen bilgisayarda karşınıza nereden geldiğini bilmediğiniz ve anlayamadığınız reklam içerikli pencereler çıkarırlar. Bunlara Adware ‘de denir, çünkü her ne kadar casus programlar gibi casusluk yapıyor olsalar da, bunun yanında ayrıca birde bilgisayarınızda reklama yönelik oynamalar yapmaktadırlar. Ayrıca ne yazık ki bu açılan reklamlar her zaman masum denecek türden reklamlar değildirler. Birden bilgisayarınız açıkken görmek istemeyeceğiniz fotoğraf ve yazılar karşınızda belirebilir. O anda arkadasınız, iş arkadasınız, patronunuz, eşiniz, anne veya babanız bunu görürse bulunduğunuz durumu açıklamakta zorlanabilirsiniz.